Handboek nalatenschappen

Handboek nalatenschappen, de nieuwste in een reeks over fondsenwerving. Handboek Sponsoring en fondsenwerving, Friendraising en Vermogensfondsen verschenen eerder bij Walburg Pers.

Het moet zeker tien jaar geleden zijn geweest toen ik in het klooster van de Congregatie der Passionisten te Haastrecht een workshop bijwoonde van Richard Radcliffe. Er had geen vruchtbaardere plek gevonden kunnen worden voor deze gepassioneerde entertainer. Als executive chairman van Smee&Ford, ’s werelds eerste gespecialiseerde bureau op het gebied van legacy research and development, was hij de aangewezen figuur om Nederlandse fondsenwervers te wijzen op het onontgonnen akker van potentiele erflaters. Hij was met vooruitziende blik naar Nederland gehaald door mijn toenmalige werkgever. Later hebben Arjen en ik als collega’s nauw samengewerkt toen hij zich als eerste consultant in Nederland volledig had toegelegd op de werving van nalatenschappen. Het door Arjen geschreven handboek nalatenschappen is de weerslag van tien jaar pionieren. Fondsenwervers kunnen na vandaag niet langer verwijzen naar de Angelsaksische cultuur, met het te vaak gehanteerde argument dat wat daar werkt nu eenmaal niet op Nederland van toepassing kan worden verklaard. Het handboek bewijst nu dat veel van de inzichten universeel toepasbaar zijn, ook in ons calvinistische kikkerlandje waar de collectebus en de iedereen-is-gelijk-mythe de fondsenwervingsplannen nog altijd in hun ijzeren greep hebben.

Prof. dr. Theo Schuyt verkondigt al jaren dat de gouden eeuw van de filantropie er aan zit te komen. Arjen van Ketel beschrijft nu in zijn handboek hoe die aangekondigde trend optimaal kan worden verzilverd. Niet slechts vanuit de theorie, maar vanuit de reële praktijk, op basis van vele tientallen cases en analyse van zo’n honderdduizend conversaties met donateurs. Hij behandelt zeer uitgebreid alle aspecten van de werving, de ethiek, de wetgeving tot en met de afhandeling. Het boek ontvouwt stap voor stap het gehele proces en illustreert dat ook aan de hand van aansprekende praktijkvoorbeelden. Het is zo compleet dat ik al de vraag zie opdoemen naar een eenvoudige ‘How to’ versie of een ‘Nalatenschappen werving voor dummies’. Het boekt blijft niettemin goed leesbaar, door het gebruik van to-do en not-to-do lijstjes, prettig leesbare commentaren en best practises binnen de talrijke kaders.

Wat zonneklaar blijkt is dat je de werving van nalatenschappen er niet even bij doet. Het is allesbehalve een trucje en het vraagt om een multidisciplinaire aanpak. Van strategie tot copy en van databasemanagement tot notaris. En dat centraal aangestuurd vanuit de totale marketing strategie van de fondsenwervende instelling. Het onderstreept wat mij betreft opnieuw het toenemende belang dat directies van goede doelen zouden moeten hechten aan de inkomstenkant van hun business model. Niet langer alleen vanuit hun financiële verantwoordelijkheid, maar vooral vanwege de noodzakelijke inhoudelijke aansturing. Geven bij wijze van nalatenschap is namelijk allesbehalve een korte termijn besluit, want tussen de laatste wijziging in een testament en het overlijden zit gemiddeld zo’n vijf jaar. Met andere woorden, heb je dit kanaal verwaarloosd tot nu toe, dan komt de zilvervloot voorlopig niet naar je toe. Het is daarmee echt een vakgebied voor goede doelen managers met een totaalvisie en een lange adem.

Opmerkelijk is dat driekwart van de Nederlanders gerekend kan worden tot potentieel erflater. Dat aantal kan alleen maar groeien omdat we ondanks de recessie steeds rijker zullen worden en er steeds meer kinderloze ouderen bijkomen. Het rentmeesterschap is daarmee al lang niet meer het voorrecht van welgestelden, zoals in de voorgaande eeuwen het geval was. De stukjes geschiedschrijving over nalaten in de vorige gouden eeuw lezen overigens als een historische roman en geven scherp inzicht in de verschillende geefmotieven van mensen. Opmerkelijk genoeg lijkt er weinig veranderd in de loop der eeuwen. Met die vaststelling kan dit nieuwe handboek, in wat inmiddels een reeks handboeken over fondsenwerving van uitgeverij Walburg Pers kan worden genoemd, nog jaren mee! Mag dus naast die andere handboeken op je nachtkastje worden bijgezet.

Baukje Stam

Het Handboek nalatenschappen is te koop via walburgpers.nl e.a. boekverkopers

Deze recensie is in januari 2014 verschenen in het Vakblad fondsenwerving

Naar overzicht